Bana Manastırı, Türkiye'nin Erzurum ilinde bulunan katedral harabesi

Bana Katedrali, Türkiye'nin Erzurum ilinde harabe durumundaki ortaçağ kilisesidir; tetraconch planlı olup çokgen bir ambulatuvar merkezi çevreler. Ayakta kalan duvarlar çevredeki araziden yüksekte durur ve orijinal yapının taş detaylarını korur.

Kilise erken ortaçağ döneminde inşa edilmiş ve 9. yüzyılda IV. Adarnase yönetiminde büyük bir yeniden inşa sürecinden geçmiştir. Daha sonra 19. yüzyılda askeri kullanıma alınmış ve Rusya ile Türkiye arasındaki çatışmalarda ciddi hasar görmüştür.

Katedral, Gürcü Bagrationi hanedanının kraliyet kilisesiydi ve kralların hükümdarlığını belirleyen büyük törenler için kullanılıyordu. Bugün ziyaretçiler hâlâ kalıntıların etrafında dolaşabilir ve dairesel ambulatuvarın bir zamanlar merkezi nasıl sardığını görebilirler.

Alan, Erzurum ilinin uzak bir bölgesinde yer almaktadır, bu yüzden yola çıkmadan önce yerel yol koşullarını kontrol etmekte fayda var. Erzurum şehrinden başlayarak ve yerel halktan yol tarifi isteyerek kalıntılara zahmetsizce ulaşabilirsiniz.

Bana Katedrali, kale haline gelmesinden çok önce, 1027'de IV. Bagrat dahil Gürcü krallarının taç giyme törenlerine ev sahipliği yapmıştır. Kraliyet kilisesinden askeri kaleye geçiş, bölgedeki aynı yaş ve türdeki dini yapılar için alışılmadık bir durumdur.