Antica basilica di San Giovanni Battista, İtalya, Monza'da küçük bazilika

Monza'daki antik Vaftizci Aziz Yahya Bazilikası artık yok: 13. ve 14. yüzyıllar arasında bugünkü Duomo'ya yer açmak için yıkıldı. Yazılı kaynaklar, dört kenarlı bir atriyumla başlayan üç nefli bir kiliseyi, muhtemelen haç planlı ve üç apsisli olarak tanımlar. Lombard yapısından, Duomo cephesinde girişin soluna yerleştirilmiş kazıma haçlı iki mermer levha ve 1606'ya kadar çan kulesi olarak kullanılan, kutsal eşya odasının doğusunda yirmi metreden yüksek bir kule kalmıştır.

Bazilika, yaklaşık 595'te Kraliçe Theodelinda tarafından Monza'daki kraliyet sarayının saray şapeli olarak kuruldu; 603'te Non Başrahibi Secondo kraliçenin oğlu Adaloald'ı burada vaftiz ettiğinde kutsanmıştı. Theodelinda ve Adaloald 628 ve 626'da buraya gömüldü. 13. ve 14. yüzyıllar arasında sarayla birlikte yıkılarak yerini bugünkü Duomo'ya bıraktı.

Bazilika 13. ile 14. yüzyıl arasında yıkıldı; yeri bugünkü Duomo'nun altındadır. Monza, Milano başpiskoposluğuna bağlı olsa da Roma ayinini kutlar: Theodelinda döneminden beri kullanılan Aquileia ayini 1596'da Udine sinodunda Patrik Francesco Barbaro tarafından kaldırıldı. Paulus Diaconus, babası Rotari'nin mezarını açan Rodoald'ın içeri girmeye çalıştığında her seferinde boğazına vurulduğunu aktarır.

Bazilika artık yok: 13. ve 14. yüzyıllar arasında yıkılmış ve yerine bugünkü Duomo yapılmıştır. Geriye kalanlar Duomo'nun içinde ve çevresindedir: sol nef zeminindeki cam levhanın altında üç erken Orta Çağ mezarı, girişin solunda cepheye gömülü oyma haçlı iki mermer levha ve Duomo Müzesi'nde saklanan kiremitler.

Bugünkü kutsal eşya odasının doğusunda, yirmi metreden yüksek bir kule yükselir; Lombard yapı topluluğundan geriye kalan en önemli kalıntıdır ve Theodelinda'nın kraliyet sarayına ait olabilir. 1606'ya kadar çan kulesi olarak kullanıldı. Katedral cephesinde, giriş portikosunun solunda kazıma adak haçları taşıyan iki mermer levha gömülüdür.