Üçayaklı villa rustika, Türkiye'nin Erdemli ilçesinde arkeolojik alan.

Üçayaklı, güney Toros Dağları'nda yaklaşık 915 metre yükseklikteki bir platoda yer alan, Bizans dönemi konut kompleksinin kalıntılarını içeren bir arkeolojik alandır. Kalıntılar iki taş yapı ve bir sarnıçtan oluşur; ana yapı, ışık alması için geniş pencereleri olan çok katlı bir binadır.

Alan, erken Bizans döneminde müreffeh bir kırsal mülk (villa rustica) olarak işlev görmüş ve bu dağlık bölgede ekonomik faaliyetin geliştiğini göstermektedir. Mülk, bu dönemin diğer birçok benzer konutu gibi, muhtemelen yerleşim düzenlerindeki veya ticaret yollarındaki değişiklikleri yansıtarak, sonunda terk edilmiştir.

Yapılar, sert hava koşullarına dayanacak şekilde tasarlanmış taş inşaatla, dağ yaşamına özgü yapım uygulamalarını göstermektedir. Binaların düzenlenme şekli, insanların bu yüksek araziye ve iklimine nasıl uyum sağladığını yansıtır.

Alan, Erdemli'ye yaklaşık 30 kilometre ve Mersin'e yaklaşık 65 kilometre uzaklıkta olup Küstülü ve Hüsametli köylerini birbirine bağlayan yollarla ulaşılabilir. Yolculuk dağlık araziden geçtiği için, rahat bir keşif için uygun ayakkabı ve hava koşullarına uygun giysiler gereklidir.

Ana bina, ayrı bir tuvalet odası ve kanalizasyon boruları içeren gelişmiş bir sıhhi tesisat sistemine sahiptir; bu da sakinlerin zamanlarına göre yüksek yaşam standartlarına sahip olduğunu gösterir. Bu tür olanaklar bu rakımda yaygın değildi; bu da sakinlerin uzak dağ ortamlarında konfor yaratacak kaynaklara ve bilgiye sahip olduklarını gösterir.