Aelia Capitolina, İsrail'deki Kudüs'te bulunan Roma kolonisi

Aelia Capitolina, İsrail'deki Kudüs'te bulunan ve tipik bir Roma kentsel planına sahip olan, dikdörtgen duvar yapısı ve ana yönlere yerleştirilmiş kapıları olan bir Roma kolonisiydi. Sokaklar, kamu meydanlarını ve tapınak komplekslerini birbirine bağlayan geniş sütunlu yürüyüş yollarıyla bir ızgara oluşturuyordu.

İmparator Hadrianus, İkinci Tapınağın yıkılmasının ardından Kudüs'ün kalıntıları üzerine MS 130 civarında Aelia Capitolina'yı kurdu. Bu kuruluş, Bar Kohba isyanını tetikledi ve Yahudi nüfusunun şehirden nihai olarak sürülmesine yol açtı.

Bu isim, Hadrianus'un aile adı Aelius ile Capitolina'yı (Capitoline Tepesi'ndeki üç ana Roma tanrısını ifade eder) birleştirir. Bu adlandırma, yeni kurulan yerleşimin Roma karakterini vurgulamak ve Kudüs'ün Yahudi geçmişinden kopuşunu işaret etmek amacıyla yapılmıştır.

Cardo olarak adlandırılan ana kuzey-güney caddesi, çatıları destekleyen sütunlu kenarlara sahipti ve şehrin ana kapılarını birbirine bağlıyordu. Ziyaretçiler bugün Kudüs'ün Eski Şehri'ndeki Yahudi Mahallesi'nde bu sütunlu caddenin kalıntılarını görebilirler.

Arkeolojik kazılar, şehir sınırlarını gösteren sınır işaretlerinin Roma kuruluş geleneklerine göre ritüel olarak sürüldüğünü ortaya çıkardı. Pomerium adı verilen bu tören, yeni şehrin kutsal sınırını oluşturmak ve meşru bir Roma kolonisi olarak statüsünü doğrulamak amacıyla yapılmıştır.