Panaya Kapnikarea Kilisesi, Atina'nın merkezinde Bizans döneminden kalma kilise

Kapnikarea Kilisesi, Atina'nın merkezindeki Ermou Caddesi'nde bulunan 11. yüzyıldan kalma küçük bir Bizans kilisesidir; kaba açık kahverengi taşlarla inşa edilmiş olup cadde seviyesinin altında yer alır ve kısa bir merdivenle girilir. Haç planlıdır; merkezde sekizgen kiremitli kasnak üzerinde, dar kemerli pencerelerle delinmiş ve tepesinde haç bulunan bir kubbe, sağda ise daha küçük ikinci bir kubbe vardır. Batı cephesinde merkezi kapının üzerinde üçlü kemerli pencere, yanlarda eğimli kiremit çatılar altında tek kemerli pencereler bulunur.

Bu yapı, Athena veya Demeter'e adanmış antik bir Yunan tapınağının temeli üzerine 11. yüzyılda inşa edilmiştir. Bu alan, kilise inşa edilmeden önce yüzyıllar boyunca Atinalılar için kutsal bir anlam taşımıştır.

Kapnikarea adı, bacalara göre vergi toplayan Bizans memuru kapnikarios'tan ya da yörede dokunan değerli kamouha kumaşından gelir. Bir başka rivayet, 1689'da Türklerin kiliseyi yakmasıyla isi kaplanan Meryem ikonasına bağlar. Kilise Atina Üniversitesi'ne aittir ve "Üniversite Kilisesi" olarak anılır.

Kilise, Atina'nın merkezindeki ana alışveriş caddesi olan Ermou Caddesi üzerinde yer alır ve yürüyerek kolayca ulaşılabilir. Ziyaretçiler gündüz saatlerinde içeri girebilir ve içeride saygılı bir kıyafet giymelidir.

1834 yılındaki yıkım planı, Kral Otto'nun isteğiyle Bavyeralı mimar Leo von Klenze'nin çizdiği yeni Atina kent planının bir parçasıydı; buna karşı çıkıp planı durduran, Otto'nun babası Bavyera Kralı I. Ludwig oldu. Daha önce, Osmanlı yönetimi sırasında kilise Vasilopoula ve Prentzas Kilisesi olarak anılıyordu.