Taupō Yanardağı, Yeni Zelanda'nın Kuzey Adası'ndaki sönmüş yanardağ

Taupō, Yeni Zelanda'nın Kuzey Adası'ndaki Taupō Gölü'nü barındıran kalderaya sahip riyolitik bir süper yanardağdır; yanardağ artık dağ olarak görünmez ve gölün kuzey yarısının altında sürer. Yaklaşık 25.500 yıl önceki Ōruanui patlaması magma odasını yaklaşık 500 m çökertti ve gölün kısmen doldurduğu kalderayı oluşturdu. Göl kuzeye bir gedikten akar; Huka Şelaleleri burada yaklaşık 11 m düşer.

Taupō Yanardağı yaklaşık 300.000 yıl önce püskürmeye başladı. Yaklaşık 25.500 yıl önceki Oruanui patlaması, son 70.000 yılın bilinen en büyük patlamasıydı; magma odasının çökmesine yol açtı ve bugün Taupō Gölü'nün kuzey kesimini dolduran kalderayı oluşturdu. MS 232 civarındaki Hatepe patlaması son 5.000 yılın dünyadaki en güçlü patlamasıydı; külleri Yeni Zelanda'yı kapladı ve Çin ile Avrupa'da kaydedilen kırmızı gün batımlarını açıklayabilir.

Göl, Polinezya atalarının anavatanından yelken açan denizci Tia'yı onurlandıran Taupō-nui-a-Tia adını taşır. Yerel topluluklar kıyılarında yaşar ve sularına ve çevresindeki topraklara karşı dikkatli bir saygı gösterirler.

Ziyaretçiler, göl kıyısı boyunca yıl boyunca erişilebilen halka açık yolları ve park alanlarını keşfedebilir. GeoNet, bölgedeki sismik ve jeotermal koşullar hakkında güncel bilgi sağlar.

MS 232 civarındaki Hatepe patlaması tüm Yeni Zelanda üzerinde en az 1 cm kalınlığında kül tabakası bıraktı; kızıl gün batımları Romalı ve Çinli gözlemcilerce kaydedildi. 25.500 yıl önceki Oruanui patlaması 70.000 yılın en büyüğüydü ve volkanik patlama indeksi 8'di.