Gadara Aqueduct, Suriye ve Ürdün'de bir Roma su kemeri

Gadara Su Kemeri, diğer adıyla Kanatir Fir'avn, Adraha, Abila ve Gadara'yı besleyen yaklaşık 155 km uzunluğunda bir Roma su sistemidir. Suriye'nin güneyindeki Dilli yakınlarında bir Roma barajında başlar, önce yer üstünde akar ve vadileri beş ila on metre yüksekliğindeki köprülerle geçerdi. Bugünkü Ürdün'de ise 106 km'lik bir tünel olarak sürer; 70 m derinliğe kadar inen yaklaşık 2.900 dikey ve eğik kuyuyla açılmış olup kaya duvarlarında hâlâ keski izleri görülür.

Sistem muhtemelen MS 1. yüzyılda başlatıldı ve büyük ölçüde 2. yüzyılda tamamlandı; Adraha, Abila ve Gadara'ya 400 yılı aşkın süre su sağladı, bazı bölümleri 12. yüzyıla kadar kullanıldı. Ölçüm veya yapım hataları yüzünden 25 km'lik bir kesim devreye alınamadı; bunun üzerine MÖ 1. yüzyılda inşa edilen 30 km'lik Turab su kemeri sisteme katılarak su Gadara'ya ulaştırıldı. Darmstadt Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'nden Mathias Döring, 2004'ten itibaren bu yapıyı araştırdı.

Yerel gelenek kanala "Firavun'un su yolu" anlamında Kanatir Fir'avn der; Arapça Kanat Fir'aun adı da kullanılır. Johann Gottfried Wetzstein (1860) ve Gottlieb Schumacher (1896), Adraha'nın altında halkın kanaldan iplere bağlı testilerle su çektiği bir yeraltı kenti olduğunu yazdı; bugün izi yoktur ve çağdaş araştırmacılar bunu kazı bulgularının yanlış yorumu sayar.

Tünelin eğimi mil başına yaklaşık 0,3 metredir; su yalnızca yerçekimiyle akıyordu. 70 m derinliğe ulaşan yaklaşık 2.900 dikey ve çapraz kuyuyla açılmış, birçoğunda kanala inen merdivenler vardır. Ulrich Jasper Seetzen 1805'te hattı atla geçen ilk Avrupalı oldu; güzergâhın büyük bölümü Dilli ve Dera'a yakınlarındaki açık araziden geçer.

Tünel boyunca uzanan yaklaşık 2.900 inşaat kuyusunun neredeyse tamamı 45–60 derece eğimle açılmış, dağın içindeki su kanalına inen merdivenlerle donatılmıştı. Kanatir denilen güzergâhı atla geçen ilk Batılı gezgin, 1805'te Ulrich Jasper Seetzen oldu.