Benedictine abbey in Vértesszentkereszt, Macaristan, Vértesszentkereszt'teki Benedikten Manastırı

Vértesszentkereszt'teki Benedikten Manastırı, Gerencsérvár'ın kuzeyindeki ormanlık alanda kalıntıları bulunan bir manastır kompleksidir; beyaz taş duvarlar ve farklı dönemlere ait mimari öğeler içerir. Yapı, mevcut kalıntılarında Romanesk ve erken Gotik stilleri birleştirir.

Manastır ilk olarak 1146'da belgelenmiştir ve 13. yüzyılın başında güçlü Csák ailesinin himayesinde büyük bir genişleme yaşamıştır. 1964 ile 1971 yılları arasındaki kazılar, kilise temellerini ortaya çıkarmış ve sitenin uzun süreli kullanımını göstermiştir.

Ortaçağ belgeleri burayı Szent Kereszt, Udvarhely ve Keresztur olarak adlandırır; Vértesszentkereszt adı 19. yüzyıldan kalmadır. Csák Miklós, dönemin geleneğine göre mülkü küçük oğluna locus specialis, yani “udvarhely” olarak bıraktı. Kutsal alanın üç yapraklı doğu ucu, ana apsis ile birlikte yonca haçı oluşturur.

Harabeler, Gerencsérvár'ın yaklaşık 2 km kuzeyinde sık orman içindeki bir yükseltide yer alır; Oroszlány veya Pusztavám yönünden ulaşılır ve yolu gösteren tabela yoktur. 2016 itibarıyla alan ziyaretçiye açık değildi; yola çıkmadan önce girişi teyit edin. Zemin engebeli ve bitki örtüsüyle kaplıdır.

18. yüzyılın sonunda Esterházy ailesi manastırın 24 oyma taş parçasını Tata'daki İngiliz bahçelerinde yaptırdıkları yapay harabeye taşıttı. En güzel oymalar bugün Tata'daki Kuny Domokos Müzesi'nde sergileniyor. Ortaçağ belgelerinde burası Szent Kereszt, Udvarhely ya da Keresztur olarak anılıyordu; Vértesszentkereszt adı ancak 19. yüzyılda ortaya çıktı.