Varlaam monastery, Yunanistan'ın Meteora kentinde bulunan Ortodoks manastırı

Varlaam Manastırı, Kalambaka yakınlarındaki Pineios Vadisi tabanından 373 metre yükseklikteki bir kayanın üzerinde durur. Açık gri taş bloklardan duvarları ve kırmızımsı kahverengi kiremit çatıları, kaya üzerindeki küçük bir terası çevreleyen alçak taş duvarın ardında yer alır. Solda yüksek kare bir kule, uzun çatılı bir yapı ve ahşap balkonlu bir bölüm bulunur. Tüm Azizlere adanmış katholikon, 1541'de inşa edilmiş Athos tipi kapalı haç planlı bir kilisedir ve içi 1548, 1566 ve 1780 dolaylarında yapılmış fresklerle kaplıdır.

Manastır, 1517 yılında, 1350 civarında bir keşişin barındığı terk edilmiş bir kayaya yerleşen iki kardeş tarafından kuruldu. Kurucular, yüzyıllar boyunca bölgeye hizmet edecek bir manevi merkez oluşturan ilk kiliseyi inşa ettiler.

Manastır, Tüm Azizler'e adanmış katholikonundan dolayı Moni ton Agion Panton olarak da anılır. Bu kilise 1541'de Athos tipi kapalı haç planında inşa edilmiş, freskleri üç evrede yapılmıştır: 1548'de Frangos Katelanos, 1566'da Georgios ve Frangos Kontaris, bir baninin kitabesine göre 1780-1782 arasında ise yeniden. Manastır önemli bir arşiv barındırır.

Ziyaretçilerin uygun kıyafet giymesi gerekir; kadınların uzun etek veya bol pantolon giymesi ve omuzlarını kapatması beklenir. Yükseliş, kayaya oyulmuş çok sayıda merdiveni tırmanmayı gerektirir; bu nedenle sağlam ayakkabılar ve mola için zaman ayırmak önerilir.

Manastır adını 14. yüzyılda kayaya yerleşen münzevi Varlaam'dan alır; bugünkü kuruluş 16. yüzyıl başında Epir'den gelen Nektarios ve Theophanes Apsaras kardeşler tarafından düzenlendi. 1518'de Üç Hiyerarş şapelini yenilediler, 1536'da vrizoni kulesi inşa edildi. Tüm Azizlere adanan katholikon 1541 tarihlidir.