Castra Novaesium, Almanya'nın Neuss kentindeki bir Roma askeri kalesinin arkeolojik alanı

Castra Novaesium, Neuss'un Gnadental semtinde bulunan bir Roma lejyon kampının arkeolojik alanıdır ve 2021'den beri Aşağı Germania limesi kapsamında UNESCO Dünya Mirası listesindedir. Bugün kampın yüzeyde hiçbir kalıntısı görünmez; bir tabela alanı işaret eder ve bir koruma yapısı fossa sanguinis adı verilen Roma kült alanını örter. Tarihi gezi güzergâhı boyunca bilgi panoları ve büyük Roma eserlerinin kopyaları yer alır.

İlk yarı kalıcı lejyon kampı büyük olasılıkla MÖ 20'den kısa süre sonra kuruldu; Drusus MÖ 11'de Novaesium'u üs olarak kullandı. MS 30–35 civarında Legio XX Valeria Victrix buraya nakledildi, 70'e kadar Legio XVI Gallica izledi. Batavi ayaklanmasından sonra Vespasianus, Legio VI Victrix için yeni bir kale yaptırdı; birlik 100–104 civarında çekildi. Ardından yardımcı birlik kalesi geldi ve 275 civarında Franklar tarafından yıkıldı.

Novaesium adı Tacitus'un Historiae eserinde geçer ve Tabula Peutingeriana'da Novesio olarak Asciburgium ile Colonia Claudia Ara Agrippinensium arasında yer alır. Bugün arazinin kenarında üstte "betreten das Gelände", altta "Römischen Lagers Novaesium" yazan bir tabela durur; büyük Roma eserlerinin kopyaları ve bilgi panolarıyla donatılmış bir Historischer Rundgang eski kampı gösterir.

Alan büyük ölçüde yürünebilir ve yaya olarak keşfedilebilir; arazideki bilgi panoları ziyaretçilerin yön bulmasına yardımcı olur. Rehberli bir ziyaret, eski üssün farklı bölgelerini okumayı çok daha kolay hale getirir.

Neuss'taki modern sokak ızgarasının bir kısmı hâlâ kalenin içinden geçen Roma yollarının düzenini takip eder. Şehrin altındaki bu gizli desen, 2000 yıldan fazla bir süredir sessizce sokaklarını şekillendirmiştir.