Rued Castle, İsviçre'nin Aargau kantonunda müstahkem yapı

Rued Şatosu, Schlossrued köyünün kuzeydoğusunda, Rued vadisine uzanan bir tepe üzerinde yer alan, erken neoklasik üslupta dört katlı kübik bir yapıdır. Yüksek kırma çatısı ve vadi tarafındaki kule biçimli orta çıkıntısı bir Bern kır evini andırır, ancak yapının ağırlığı bu tipten ayrılır. Arka avludan ana girişe bir dış merdiven çıkar; önceki şatodan devralınan iki eşmerkezli teras yapıyı çevreler.

Ruoda lordları ilk kez 1155'te Kyburgların, 1264'ten itibaren de Habsburgların ministeriyalleri olarak anıldı; hanedan 1369'da sona erdi. Ana merkezleri Alt-Rued, vadinin güney yamacında yaklaşık 400 metre uzaklıktaydı ve 1386'da Sempach Savaşı sırasında Konfederasyonlar tarafından yıkıldı. Beylik miras yoluyla Büttikonlara, ardından Rüssegglere, Scharnachthallara ve Herportlara geçti; 1520'de Glado May tarafından satın alındı. 1775'te büyük bir yangın ortaçağ kalesini yok etti; Carl Ahasver von Sinner, 1792 ile 1796 arasında aynı yerde Carl Friedrich Rudolf May için bugünkü şatoyu inşa etti.

Rued adı, 1155'te Kyburgların, 1264'ten itibaren Habsburgların ministeriyalleri olarak anılan Ruoda beylerinden gelir; soy 1369'da tükendi. Beylik miras yoluyla Büttikon beylerine, 1429'da Rüssegg'lere, 1450 dolaylarında Scharnachthal'lara ve 1491'de Willisau'nun Herport ailesine geçti. 1520'de Lombardiya kökenli olup Bern patrisyenleri arasına giren Glado May şatoyu ve beylik topraklarını satın aldı.

Şato, köyün kuzeyinde 50 metre yüksekliğindeki bir kaya çıkıntısında yer alır; Aarau'dan karayoluyla ya da trenle Schöftland'a ve ardından otobüsle Schlossrued'a ulaşılır. Arka avludan bir dış merdiven ana girişe çıkar; ortaçağdan kalma önceki yapıdan devralınan iki eşmerkezli teras binayı çevreler. İç mekân onarımın ardından 2018 baharında yeniden açıldı; yapı bugün otel ve etkinlik mekânı olarak kullanıldığından gelmeden önce durumu sormak gerekir.

Ortaçağ kalesinden yapı ustası Carl Ahasver von Sinner yalnızca güneydoğu cephesini bıraktı; ana duvarların geri kalanı yıkıldı ve moloz eski hendeği doldurmak için kullanıldı. Şatonun çevresindeki iki eşmerkezli teras önceki yapıdan devralındı. 1803'ten itibaren birkaç yıl boyunca burada Kulm ilçesinin mahkeme arşivi bulunuyordu.