Giétro Glacier, İsviçre, Valais'te vadi buzulu

Giétro Buzulu, Valais kantonunda Bagnes vadisinin yukarı kesiminde, Martigny ile Verbier'in güneyinde, Pennine Alpleri'nin kuzey yamacında 4,45 km uzunluğunda bir vadi buzuludur. La Ruinette (3.875 m) ve Mont Blanc de Cheilon (3.870 m) kar alanlarından beslenir, Mont Rouge du Giétro boyunca kuzeye akar ve Le Pleureur ile Mont Rouge arasında batıya döner. Son kilometresi %40 eğimle iner ve Mauvoisin Gölü üzerinde yaklaşık 2.750 m'de sona eren çok sayıda yarıkla kaplıdır.

Küçük Buzul Çağı'nda buzul, bugünkü Mauvoisin barajının bulunduğu yere kadar inip Dranse'yi setleyerek göller oluşturdu; bu göllerin ani boşalmasına canonnades du Giétroz denirdi. 25 Mayıs 1595'teki taşkın 140 kişiyi öldürdü ve yaklaşık 500 evi yıktı. 1818'de göl 3,5 km uzunluğunda ve 60 m derinliğindeydi; mühendis Ignaz Venetz buzun içine 198 m'lik bir tünel açtırdı, ancak buz seti 16 Haziran'da saat 16.30'da çöktü; 20 milyon m³ su açığa çıktı ve 34 ila 44 kişi öldü. 19. yüzyıl jeologları olayı buzul biliminin kurucu örneklerinden biri saydı.

Giétro (veya Giétroz, «dzyètre» okunur) Valais lehçesinde «dağ evi» ya da «barınak» anlamına gelen bir addır; Latince jacitum («konak») kökünden gelir ve aynı kökten jetty, giète ve zite de türemiştir. Yerliler 1818 taşkınını «avallo» diye adlandırmıştır.

Buzula ulaşmak için dağ yürüyüşü ve uygun ekipman gerekir; zira arazi diktir ve hava koşulları hızla değişebilir. Yaz ayları buzları en güvenli ve en net şekilde görmek için idealdir, ancak ziyaretçiler ani hava değişimlerine karşı hazırlıklı olmalıdır.

Giétro sözcüğü Valais lehçesinde "dağ evi" ya da "barınak" anlamına gelen, Latince jacitumdan türeyen bir addır ve yörede "dzyètre" diye söylenir. Bagnes vadisinde patois konuşan halk 1818 olayına "avallo" dedi. 19. yüzyılda birçok jeolog için bu olay ve ardından yapılan incelemeler buzul biliminin kurucu temellerinden biridir.