Chaira Hydro Power Plant, Belovo Belediyesi, Bulgaristan'da pompalı depolamalı hidroelektrik santral

Çayra Hidroelektrik Santrali, Bulgaristan'ın Belovo Belediyesi'nde, Rila dağlarında Sofya'nın yaklaşık 100 kilometre güneydoğusunda bulunan büyük bir pompalı depolamalı tesistir. Üst Belmeken Barajı ve alt Çayra Barajı olmak üzere iki rezervuara sahiptir ve bunlar yaklaşık 4 metre çapındaki tünellerle bağlanmıştır. Dört adet tersinir türbin kullanarak hem elektrik üretebilir hem de enerji depolamak için suyu tekrar yukarı pompalayabilir.

İnşaat 1980'de başladı ve mali sıkıntılar nedeniyle durdu; Toshiba tarafından sağlanan 1 ve 2 numaralı üniteler Nisan 1995'te devreye girdi. Dünya Bankası'nın %74 finansmanıyla yürütülen ikinci etap, Ağustos 1999'da 3 ve 4 numaralı üniteleri ekledi. Mart 2022'de bir türbin revizyon sonrası testte arızalandı ve santral o zamandan beri çalışmıyor.

Chaira adını, Sestrimo köyünün yukarısındaki alt dengeleme havzası olan Chaira baraj gölünden alır. Santral, Rila dağlarındaki Belmeken–Sestrimo–Chaira hidroelektrik kaskadının parçasıdır. Yaklaşık 50 m aralıkla yerleştirilmiş, 4,4 ila 4,2 m çapında iki adet 1,7 km'lik cebri boru 689 m'lik düşüyle 350 m yer altındaki makine salonuna iner. Salon 22,5 x 11,5 m ölçülerinde ve 43 m'ye varan yükseklikte bir mağaradır; transformatörler yan mağaradadır.

Makine salonu yerin 350 m altında, 22,5 m genişliğinde, 11,5 m uzunluğunda ve 43 m yüksekliğe kadar olan bir mağarada yer alır ve erişim tünelleriyle ulaşılır. Tesis, işletmede olan bir sanayi kuruluşudur, turistik bir yer değildir. Alt Chaira rezervuarı 8,5 saat sürekli üretim veya 11 saat pompaj sağlar. Mart 2022'de bir türbinin arızalanmasından bu yana santral çalışmıyor.

Türbinler Toshiba tarafından üretildi ve Bulgaristan'da Japon gözetiminde monte edildi; bu, 1990'larda Güneydoğu Avrupa projeleri için nadir bir teknik özellikti. 2022'den bu yana tesis, türbin arızası nedeniyle devre dışı kalmıştır ve onarım, enerji depolama ve üretim kapasitesini geri kazanmak için öncelik haline gelmiştir.