Rotunda of Saint Martin, Çek Cumhuriyeti, Vyšehrad'da Romanesk bir rotunda

Aziz Martin Rotundası, kaba açık renkli taş bloklardan örülmüş, konik çatılı silindirik bir taş şapeldir. İç çapı 6,5 metre, duvarları 95 santimetreye varan kalınlıktadır. Doğuda 2,2 metre taşan daha alçak bir apsis bulunur; tepede dört pencereli küçük bir fener yer alır.

Rotonda, 11. yüzyılın sonunda Prens Vratislav II döneminde inşa edildi; muhtemelen Vyšehrad katedral bölümünün dekanı Martin tarafından kuruldu ve Vyšehrad varoşunun bölge kilisesi olarak hizmet verdi. 1420'deki Hussite akınları süslemelerine zarar verdi, 1528'de yangın geçirdi ve Otuz Yıl Savaşları sırasında barut deposu olarak kullanıldı. II. Joseph döneminde kutsallığı kaldırılıp depo ve atölye oldu; 1841'de Kont Karel Chotek sayesinde yıkımdan kurtuldu.

Rotonda, pelerininı bir dilenciyle paylaşan Roma askeri Aziz Martin'e adanmıştır; sunağın üzerindeki apsis duvarında onun 19. yüzyıl resmi, tonozda ise kutsayan İsa ve melekler yer alır. Burada hâlâ düzenli olarak ayin yapılır ve yapı Vyšehrad katedral bölümüne aittir.

İçeriye giriş, rotundanın sahibi olan Vyšehrad katedral bölümüyle anlaşarak yapılır; serbestçe açık bir anıt değildir. İçeride düzenli ayinler yapıldığından ziyaret, bölümle bir saat kararlaştırmaya bağlıdır. Nevin çapı yalnızca 6,5 m, duvarlar 95 cm kalınlığa ulaşır, bu yüzden mekân dardır.

1757 kuşatmasından kalma bir Prusya topu, hâlâ pencerenin yanındaki cepheye gömülüdür ve savaşın bir kanıtı olarak durur. Bu beklenmedik ayrıntı, çalkantılı bir geçmişin hikâyesini anlatır.