Antinoöpolis, Mısır'ın Minya Valiliğinde Roma kenti ve arkeolojik alan

Antinoöpolis, Mısır'ın Minya Valiliği'nde, Nil Nehri'nin doğu kıyısında yer alan bir Roma kenti ve arkeolojik sit alanıdır. Sokaklar, dik açıyla kesişen yollarla ızgara planına göre düzenlenmişti; kuzey-güney doğrultusundaki bir caddenin iki yanında sütunlarla desteklenen yaya geçitleri vardı. Kalıntılar kısmen daha sonraki yerleşimlerle örtülü olsa da ana caddelerin yönü hâlâ izlenebilir.

Hadrianus, Antinous'un 130'da Nil'de boğulmasının ardından MS 130'da Hir-we köyünün yerinde şehri kurdu. II. Ramses tapınağı dışındaki önceki yapıları yıktırdı ve şehri Orta Nil'in ilk Helen kenti yaptı. Şehir 10. yüzyıl civarında terk edildi.

Şehrin adı, 130'da Nil'de boğulan ve Osiris-Antinous olarak tanrılaştırılan Hadrianus'un sevgilisi Antinous'u onurlandırır. Onun kültü burada merkezlenmişti ve 131'den itibaren her ilkbaharda atletizm, binicilik ve müzik yarışmaları içeren Antinoeia oyunları düzenlenirdi. Önceki Hir-we köyünde tapınılan Mısır tanrısı Bes de onun yanında ibadet görmeye devam etti.

Kalıntılar geniş bir alana dağılmış olduğundan, gelmeden önce önemli noktaları araştırmak faydalı olacaktır. Yerel bir rehber, en ilginç bölümleri bulmanıza ve arazide güvenle hareket etmenize yardımcı olabilir.

Şehrin taşlarının büyük kısmı 19. yüzyılda sökülerek bölgedeki diğer yapılar için malzeme olarak kullanılmıştır; bu yüzden bugün çok az kalıntı ayaktadır. Buna rağmen, alanda yapılan kazılarda Yunanca ve Kıptîce yazılmış papirüsler bulunmuş ve bu belgeler Roma dönemindeki günlük yaşama doğrudan bir bakış sunmaktadır.